در برنامه «پیرامون سلامتی» که در تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر مریم رفیعی طرقبه، روانپزشک و رواندرمانگر بیمارستان جامع بانوان آرش ، در خصوص نکات مهم روزه داری در بیماران با اختلالات روان صحبت کرد.

اهمیت سلامت روان در ماه رمضان

با فرارسیدن ماه رمضان، توجه به جنبه‌های مختلف سلامت جسم و روان اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

یکی از گروه‌های حساس در این ایام، بیماران مبتلا به اختلالات روان‌ هستند که روزه‌داری برای آن‌ها می‌تواند هم عاملی برای آرامش و معنویت باشد و هم چالشی برای حفظ تعادل روانی و جسمی.

دکتر مریم رفیعی طرقبه، روان‌پزشک و روان‌درمانگر در گفت‌وگو با ما بر این نکته تأکید کرد که تصمیم‌ درباره روزه‌داری در این بیماران باید شخصی، علمی و زیر نظر پزشک معالج اتخاذ شود.

اختلالات روانی طیفی گسترده؛ تصمیم‌گیری با نظر متخصص

به گفته دکتر رفیعی، بیماران روان‌پزشکی مجموعه‌ی بزرگی از اختلالات را شامل می‌شوند؛ از افسردگی و اضطراب گرفته تا اختلال دوقطبی و وسواس.

وی توضیح داد: «نمی‌توان یک نسخه واحد برای همه‌ی بیماران پیچید. هر فرد بسته به نوع اختلال، شدت بیماری و داروهای مصرفی، شرایط خاص خود را دارد.»

اختلال دوقطبی و خطر مسمومیت دارویی در روزه‌داری

این روان‌پزشک با اشاره به حساسیت بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی هشدار داد:

«در روزه‌داری به دلیل تغییر در الگوی خواب و بیداری، کم‌آبی بدن و کاهش عملکرد کلیه، افرادی که از داروی لیتیوم استفاده می‌کنند بهتر است از روزه‌داری خودداری کنند، زیرا احتمال مسمومیت با لیتیوم و عود فازهای بیماری در آن‌ها افزایش می‌یابد.»

به گفته او، شرایط زیستی خاص بدن در زمان روزه‌داری ممکن است تعادل سطح دارو در خون را بر هم بزند و خطراتی جدی برای سلامت روان ایجاد کند.

روزه‌داری در بیماران افسرده، مضطرب و وسواسی

دکتر رفیعی تأکید کرد که بیماران مبتلا به افسردگی، اضطراب یا وسواس در صورت خفیف بودن بیماری و سابقه موفق روزه‌داری، می‌توانند با رعایت اصول و مصرف منظم داروها روزه بگیرند.

او افزود: «اگر علائم بیماری شدید نباشد و نیاز به بستری مکرر وجود نداشته باشد، معمولاً روزه منعی ندارد؛ به شرط آن‌که بیمار داروهای خود را مرتب و طبق نظر متخصص مصرف کند.»

خطر خودسرانه قطع داروها

این پزشک هشدار داد که یکی از شایع‌ترین اشتباهات بیماران در ماه رمضان، قطع خودسرانه‌ی داروها یا تغییر در زمان مصرف آن‌هاست. وی گفت:

«به دلیل چند نوبتی بودن مصرف برخی داروهای روان‌پزشکی، بعضی بیماران تصور می‌کنند می‌توانند دارو را حذف کنند، اما این کار خطرناک است و می‌تواند باعث عود علائم و بی‌ثباتی خلقی شود.»

لزوم مراجعه به روان‌پزشک پیش از شروع روزه‌داری

دکتر رفیعی توصیه کرد بیماران پیش از آغاز روزه‌داری، حتماً با روان‌پزشک خود مشورت کنند تا برنامه‌ی دارویی متناسب با روزه تنظیم شود. او افزود:

«اگر قصد روزه گرفتن دارید، هیچ تغییری در مصرف دارو بدون مشورت پزشک ندهید. ممکن است پزشک بتواند دوز یا زمان مصرف داروها را به گونه‌ای تنظیم کند که هم سلامت شما حفظ شود و هم بتوانید از معنویت این ایام بهره‌مند شوید.»